آن كه سعى كند و عادت ترك كند ذوق آن بيابد . از اين جهت مشايخ گفته‌اند : هر كه چيزى ترك كند و به عوض آن در دل خود ذوقى نيابد ، او در آن ترك صادق نبوده باشد ، يعنى سعى و ترك او در آن نه از بهر خداى بوده باشد . [ وَ الَّذِينَ آمَنُوا وَ عَمِلُوا الصَّالِحاتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّئاتِهِمْ وَ لَنَجْزِيَنَّهُمْ أَحْسَنَ الَّذِي كانُوا يَعْمَلُونَ ] « 1 » . و آنان كه ايمان آورده و كارهاى شايسته انجام داده‌اند ، گناهانشان را قطعاً از آنان مىپوشانيم و بر پايهء بهترين عملى كه همواره انجام مىداده‌اند ، پاداششان مىدهيم . و بايد كه محقق داند كه اعمال صالحه ، شرط آن است كه به ايمان مقرون بود و هر گاه كه كسى عملى و سعيى كند - كه آن نه خداى را بود ، شرايط ايمان تمام بجاى نياورده باشد ، لاجرم ذوق آن نيابد . و هيچ شك نيست كه اگر توفيق يابد و شرايط آن ، تمام به جاى آورد ، البته ذوق و لذّت آن بيابد ؛ زيرا كه : [ إِنَّ اللَّهَ لا يُخْلِفُ الْمِيعادَ ] « 2 » . مسلماً خدا خلف وعده نمىكند . و حق تعالى زياده و بهتر وعده كرده است ، پس چون شخص نه زياده يابد و نه كم ، آن خلل از جانب وى بوده نه از حق تعالى و تقدس . اگر افتد حجابى اندر اين راه * يقين مىدان كه آن از ماست امروز

--> ( 1 ) - عنكبوت ( 29 ) : 7 . ( 2 ) - آل عمران ( 3 ) : 9 .